Niet kunnen slapen, meerdere keren per nacht wakker worden, snurken: veel mensen hebben er ‘wel eens’ mee te maken om verklaarbare oorzaken. Het is een warme periode, er zijn veel muggen of er is sprake van verkoudheid. Wanneer symptomen echter structureel worden en de kwaliteit van slaap ernstiger aantasten, kan dit ook een negatief effect hebben op de kwaliteit van leven. Slaapproblematiek dient dan ook niet onderschat te worden.

W

aar een goede nachtrust voor de één vanzelfsprekend is, kost het de ander ontzettend veel moeite om een gezond aantal uren slaap te krijgen. Aangezien genoeg slaap van voldoende kwaliteit essentieel is voor een vitaal leven, zowel mentaal als fysiek, kan slaapproblematiek een behoorlijk euvel zijn voor mensen die hiermee te kampen hebben. Het dagelijks functioneren gaat achteruit, patiënten kunnen zich niet meer concentreren op hun werkzaamheden of mensen worden zelfs depressief.

Slapeloosheid

Slaapproblemen doen zich voor in bijna tachtig verschillende stoornissen, voor zover nu bekend. Een van de bekendste is insomnie, oftewel slapeloosheid. Deze stoornis kan zich gedurende een periode voordoen en vervolgens weer verdwijnen, maar bij veel mensen houdt insomnie voor langere tijd aan of is zelfs chronisch. Mensen die hiermee te maken hebben komen bijna iedere nacht zeer moeilijk in slaap, worden na korte perioden slaap regelmatig wakker en kunnen vervolgens opnieuw niet meer inslapen. Vaak is insomnie redelijk tot goed te behandelen met slaapmiddelen, variërend van lage tot zeer hoge doses.

Lange ademstops

Ook de ademhaling tijdens het slapen zorgt bij veel mensen voor problemen. Een voorbeeld van een stoornis die zich vaak voordoet is slaap-apneu. Bij mensen die te maken krijgen met deze stoornis, stokt de ademhaling tijdens het slapen minimaal twintig keer. Deze adempauzes, die vaak wel tien seconden duren of in het uiterste geval zelfs dertig seconden, zorgen er onder andere voor dat mensen continu wakker worden, overmatig snurken en op de langere termijn last krijgen van een verminderd concentratievermogen en geheugenverlies. Vaak wordt deze slaapstoornis veroorzaakt door een verslapping van de spieren, waardoor de luchtweg wordt geblokkeerd door het slappe deel van het gehemelte of de tong. Patiënten kunnen worden behandeld met een speciaal bitje in de mond dat de luchtwegen ’s nachts moet openhouden. Wanneer dat niet helpt, is er het CPAP-masker dat ter ondersteuning zorgt voor een continue luchtstroom in de luchtwegen.

Bewegingsstoornissen

Daarnaast is er een grote groep mensen die last heeft van slaapgerelateerde bewegingsstoornissen, zoals bijvoorbeeld het Restless Legs Syndrome (RLS), oftewel ‘rusteloze benen’. Patiënten hebben last van een onbedwingbare drang hun benen te bewegen terwijl ze in ruststand zijn, waardoor in de meest ernstige gevallen van slapen zeer weinig komt. Deze drang wordt veroorzaakt door prikkelingen, tintelingen of jeuk in de onderbenen, en tot op de dag van bestaat er nog geen eenduidige conclusie over de exacte oorsprong van dit gevoel. Naast RLS zijn er nog enkele andere slaapgerelateerde bewegingsstoornissen, zoals: Periodic Limb Movement Disorder (de continue neiging aan de armen of benen te zitten), Sleep Related Leg Cramps (spierkrampen) en Sleep Related Bruxism (tandenknarsen).