Beweging wordt mogelijk gemaakt door een complex stelsel van honderden spieren, botten en gewrichten. Samen houden ze ons lichaam letterlijk overeind. Topturner Epke Zonderland (29) weet als geen ander hoe je een lichaam soepel en sterk kunt houden, maar ook wat er mis kan gaan.

In het voorbereidingstraject naar de Zomerspelen in Rio dit jaar heeft de Olympisch titelverdediger behoorlijk wat onvoorziene tegenslagen gehad. In augustus 2015 liep hij een hersenschudding op na een val van de rekstok. Afgelopen december kwam daar een operatie aan een chronische bijholteontsteking bij. “Het was echt kwakkelen met mijn gezondheid”, vertelt Epke. “Ik moest noodgedwongen een tijd rust nemen. Dat is voor een sporter sowieso al helemaal niks natuurlijk, maar je bekijkt blessures – want zo zie ik het maar – per week. Doordat het herstel telkens langer duurde kreeg ik wel een mentale tik. Dan moet je rustig blijven en accepteren dat dingen niet zo snel gaan als je zou willen.”

Hoe blijf je positief als de tegenslagen je overkomen? “Het is een kwestie van doelen stellen. Maar bovenal ook van het kunnen bijstellen van die doelen als je het gewenste resultaat niet binnen de tijd bereikt. Dat kost geduld, ik weet het. En natuurlijk heb ik ook moeilijke momenten beleefd. Maar de kunst is blij te zijn met iedere verbetering die er is. Hoe klein ook.”

Botten, spieren en gewrichten, we kunnen niet zonder een van die drie. Voor de ‘Vliegende Hollander’zoals de Fries ook wel wordt genoemd vanwege zijn bijzondere prestaties aan de rekstok, vormen spieren toch wel de basis. “Natuurlijk, als je botten of gewrichten niet in orde zijn, kun je niks. Maar spieren bepalen welke mate van belasting je op kunt vangen. Als je spieren in vorm zijn kunnen zij de krachten op je lichaam opvangen en zodoende je botten en gewrichten ontlasten. In mijn geval zijn vooral de schouder- en borstspieren belangrijk. Die train ik dan ook apart.”

Epke is als topsporter ambassadeur van de campagne ‘een leven lang bewegen’ van de Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie (KNGU). Zodoende probeert hij niet alleen jong en oud te motiveren om in beweging te komen en te blijven, maar adviseert hij ook over het voorkomen van blessures. “Beweging moet je gedoseerd opbouwen, dat is een maandenlang traject. Je moet niet te snel resultaat willen bereiken. Enthousiasme is goed, maar ik zie maar al te vaak dat mensen veel te snel gaan. Ik weet dat het lastig is; als je gaat hardlopen wil je ook meteen naar een bepaalde afstand toe. Dan gaan mensen bijvoorbeeld in de vermoeidheid trainen en daarmee belast je je lichaam enorm. Blessures zijn dan vaak het gevolg en daarvan herstellen betekent dat je weer van voren af aan moet beginnen.”

Maar als plattelandsjongen zet Epke zich ook erg in voor het sociale aspect van sporten. “Ook als je een leven lang hard gewerkt hebt en daardoor altijd fit bent geweest, is het belangrijk vanaf je pensionering niet ineens op een stoel neer te ploffen. Al is het alleen maar om in contact te blijven met andere mensen en je zo lang mogelijk vitaal te blijven voelen. Ik vind het erg belangrijk om sporten te zien als een sociaal gebeuren. Train bijvoorbeeld in groepsverband met een clubje. Zie het als een vorm van ontspanning en niet alleen een noodzakelijke activiteit.”

Door zijn superstrakke trainingsschema en ook nog een studie geneeskunde, heeft de jonge topturner heel weinig vrije tijd over. Maar als hij eens een gaatje heeft en de omstandigheden zijn goed, gaat hij het liefst windsurfen op het IJsselmeer. “Dat is echt een hobby van me. Ik vind het heerlijk om te doen.” Was hij stiekem toch niet liever een Olympische medaillewinnaar als surfer Dorian van Rijsselberghe geweest? “Haha, Nee hoor, ik ben toch echt meer van de duursporten. Als ik al iets anders dan turnen was gaan doen, dan schaatsen. Ik blijf toch een Fries hè.”

Over Epke Zonderland (29)

Epke begon zijn turncarrière al toen hij 4 jaar was! Toen bleek dat hij talent had, mocht hij één keer per week meeturnen bij het nationale turnsteunpunt in Joure. Sinds 2005 is Sportstad Heerenveen, waar de turnhal inmiddels naar hem vernoemd is, de thuisbasis voor zijn trainingen en begeleiding. Sindsdien heeft hij vele medailles gewonnen. Veruit zijn beste sportmoment beleefde Epke op de Olympische Zomerspelen 2012 in Londen; hij won er goud.

Wil je Epke volgen in de aanloop naar Rio2016, kijk dan op: www.epkezonderland.com