Maarten Schmitt – Lector Bewegen naar Gezondheid bij kenniscentrum Zorginnovatie Hogeschool Rotterdam

‘Dokters kijken vaak naar medische aspecten, wij kijken naar hoe mensen wel of niet functioneren.’ Maarten Schmitt is opgeleid tot fysiotherapeut en werkt nu als lector Bewegen en Gezondheid bij Kenniscentrum Zorginnovatie van Hogeschool Rotterdam. Zijn onderzoek naar artrose, waar studenten bij helpen, levert een waardevolle bijdrage aan de gezondheid in Rotterdamse wijken.

Beperkt functioneren leidt tot opstapeling problemen
Schmitt en zijn studenten proberen artrosepatiënten te motiveren om meer te bewegen. ‘Mensen met artrose hebben pijn in hun gewrichten. Ze denken daardoor dat het slecht is om te bewegen, of ze zijn bang dat de gewrichtspijn door beweging erger zal worden. Maar onderzoek wijst uit dat dat niet het geval is. Als mensen beweging vermijden gaat hun conditie achteruit en kan overgewicht ontstaan, maar ook komen ze minder vaak buiten. Dan raken patiënten geïsoleerd en ontstaan meer gezondheidsproblemen.’

Beweging stimuleren
Wie artrose heeft, kan dus beter wél bewegen. Hogeschool Rotterdam onderzoekt wat mensen ertoe brengt om wel of niet aan lichaamsbeweging te doen. Dat gebeurt in het project Vitale Delta, dat vitaliteit en gezondheid in de wijk stimuleert in een samenwerking met vier hogescholen in de Deltaregio Leiden, Den Haag en Rotterdam.
‘Onze studenten zijn in wijken in Rotterdam Noord en Zuid bewoners gaan ondervragen. Ze ontdekten dat mensen individueel geholpen willen worden en dat ze zichzelf beter één doel tegelijk kunnen stellen, en niet tien. Bijvoorbeeld: binnen drie maanden kan ik 10.000 stappen per dag lopen. En het goede nieuws is, een patiënt met knie-artrose heeft er baat bij dit te verdelen over de dag. Je hoeft dus geen 10.000 stappen achter elkaar te zetten.’

Tip
De eerste stap van die 10.000 zetten is vaak moeilijk en begeleiding is gewenst. De huisarts is dan het eerste aanspreekpunt. ‘Vraag de huisarts om hulp bij gezonder leven. Hij of zij kan doorverwijzen naar een diëtist, fysio- of ergotherapeut. Je voorkomt latere problemen met je gewicht, spieren en gewrichten. En ook geef je jezelf meer vrijheid.’

Beweging wordt mogelijk gemaakt door een complex stelsel van honderden spieren, botten en gewrichten. Samen houden ze ons lichaam letterlijk overeind. Topturner Epke Zonderland (29) weet als geen ander hoe je een lichaam soepel en sterk kunt houden, maar ook wat er mis kan gaan.

In het voorbereidingstraject naar de Zomerspelen in Rio dit jaar heeft de Olympisch titelverdediger behoorlijk wat onvoorziene tegenslagen gehad. In augustus 2015 liep hij een hersenschudding op na een val van de rekstok. Afgelopen december kwam daar een operatie aan een chronische bijholteontsteking bij. “Het was echt kwakkelen met mijn gezondheid”, vertelt Epke. “Ik moest noodgedwongen een tijd rust nemen. Dat is voor een sporter sowieso al helemaal niks natuurlijk, maar je bekijkt blessures – want zo zie ik het maar – per week. Doordat het herstel telkens langer duurde kreeg ik wel een mentale tik. Dan moet je rustig blijven en accepteren dat dingen niet zo snel gaan als je zou willen.”

Hoe blijf je positief als de tegenslagen je overkomen? “Het is een kwestie van doelen stellen. Maar bovenal ook van het kunnen bijstellen van die doelen als je het gewenste resultaat niet binnen de tijd bereikt. Dat kost geduld, ik weet het. En natuurlijk heb ik ook moeilijke momenten beleefd. Maar de kunst is blij te zijn met iedere verbetering die er is. Hoe klein ook.”

Botten, spieren en gewrichten, we kunnen niet zonder een van die drie. Voor de ‘Vliegende Hollander’zoals de Fries ook wel wordt genoemd vanwege zijn bijzondere prestaties aan de rekstok, vormen spieren toch wel de basis. “Natuurlijk, als je botten of gewrichten niet in orde zijn, kun je niks. Maar spieren bepalen welke mate van belasting je op kunt vangen. Als je spieren in vorm zijn kunnen zij de krachten op je lichaam opvangen en zodoende je botten en gewrichten ontlasten. In mijn geval zijn vooral de schouder- en borstspieren belangrijk. Die train ik dan ook apart.”

Epke is als topsporter ambassadeur van de campagne ‘een leven lang bewegen’ van de Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie (KNGU). Zodoende probeert hij niet alleen jong en oud te motiveren om in beweging te komen en te blijven, maar adviseert hij ook over het voorkomen van blessures. “Beweging moet je gedoseerd opbouwen, dat is een maandenlang traject. Je moet niet te snel resultaat willen bereiken. Enthousiasme is goed, maar ik zie maar al te vaak dat mensen veel te snel gaan. Ik weet dat het lastig is; als je gaat hardlopen wil je ook meteen naar een bepaalde afstand toe. Dan gaan mensen bijvoorbeeld in de vermoeidheid trainen en daarmee belast je je lichaam enorm. Blessures zijn dan vaak het gevolg en daarvan herstellen betekent dat je weer van voren af aan moet beginnen.”

Maar als plattelandsjongen zet Epke zich ook erg in voor het sociale aspect van sporten. “Ook als je een leven lang hard gewerkt hebt en daardoor altijd fit bent geweest, is het belangrijk vanaf je pensionering niet ineens op een stoel neer te ploffen. Al is het alleen maar om in contact te blijven met andere mensen en je zo lang mogelijk vitaal te blijven voelen. Ik vind het erg belangrijk om sporten te zien als een sociaal gebeuren. Train bijvoorbeeld in groepsverband met een clubje. Zie het als een vorm van ontspanning en niet alleen een noodzakelijke activiteit.”

Door zijn superstrakke trainingsschema en ook nog een studie geneeskunde, heeft de jonge topturner heel weinig vrije tijd over. Maar als hij eens een gaatje heeft en de omstandigheden zijn goed, gaat hij het liefst windsurfen op het IJsselmeer. “Dat is echt een hobby van me. Ik vind het heerlijk om te doen.” Was hij stiekem toch niet liever een Olympische medaillewinnaar als surfer Dorian van Rijsselberghe geweest? “Haha, Nee hoor, ik ben toch echt meer van de duursporten. Als ik al iets anders dan turnen was gaan doen, dan schaatsen. Ik blijf toch een Fries hè.”

Over Epke Zonderland (29)

Epke begon zijn turncarrière al toen hij 4 jaar was! Toen bleek dat hij talent had, mocht hij één keer per week meeturnen bij het nationale turnsteunpunt in Joure. Sinds 2005 is Sportstad Heerenveen, waar de turnhal inmiddels naar hem vernoemd is, de thuisbasis voor zijn trainingen en begeleiding. Sindsdien heeft hij vele medailles gewonnen. Veruit zijn beste sportmoment beleefde Epke op de Olympische Zomerspelen 2012 in Londen; hij won er goud.

Wil je Epke volgen in de aanloop naar Rio2016, kijk dan op: www.epkezonderland.com

Wij vinden het allemaal belangrijk om gezond te leven. Wij geven u graag tips om uw lichaam een gezonde boost te geven.

Fit door detox

Heeft u last van een lage weerstand en heeft u vaak hoofdpijn? Als u zich daarnaast ook nog eens futloos en vermoeid voelt, is het tijd voor verandering. Met een detox kuur zult u zich fitter voelen. Een detox kuur zorgt ervoor dat uw lichaam gereinigd wordt. Omdat wij tegenwoordig veel bloot worden gesteld aan vuile stoffen, kunnen deze vuile stoffen ook makkelijker onze lichaam binnendringen. Dat kan door middel van eten, maar denk bijvoorbeeld ook aan de uitlaatgassen van al het verkeer om ons heen. Ons lichaam is in staat om dit te verwijderen, maar als het om teveel vuile stoffen gaat, zal het op den duur te veel worden voor uw lichaam. Een detox kuur is dan een mooie oplossing.

Beweeg regelmatig

Veel mensen maken geen tijd voor beweging omdat ze zich moe voelen. Beweging zal u niet moe maken, op den duur zal beweging u zelfs energie geven. Zorg er daarom voor dat u regelmatig beweegt. Heeft u hoofdpijn of stress? Ga heerlijk wandelen of zwemmen en u merkt direct dat u klachten verminderen. In de buitenlucht krijgt u namelijk ook veel zuurstof binnen. Door beweging zal uw stress verminderen en verbrandt u calorieën. Ook zal beweging ervoor zorgen dat je een betere nachtrust krijgt.

Slaap voldoende

Vaak onderschatten wij hoe belangrijk het is dat we goed slapen. Als u een goede nachtrust heeft, zult u zich overdag ook beter en energieker voelen. Probeer elke nacht in ieder geval acht uur te slapen, zo krijgt je lichaam voldoende rust. Voldoende nachtrust zorgt er ook voor dat je immuunsysteem wordt geactiveerd. Hierdoor zul u zich op den duur fitter en energieker voelen.

Uit onderzoek van Oral-B is gebleken dat Nederlands in de afgelopen 10 jaar steeds bewuster met hun mondhygiëne bezig zijn. 33% van de Nederlanders heeft aangegeven dat ze in de afgelopen tien jaar meer aandacht voor de hygiëne van hun mond hebben. ongeveer 25% geeft daarbij aan dat ze hun mondgezondheid hebben verbeterd in de afgelopen 10 jaar. Slecht 20% geeft aan dat de hygiëne van hun mond in de afgelopen 10 jaar achteruit gegaan is. Hieronder wat tips die kunnen bijdragen aan een betere mondhygiëne.

Tips

  • Poets minimaal 2 minuten, en het liefst 2 keer per dag, vaak wordt het belang van goed poetsen onderschat door mensen. Het is daarom belangrijk dat je goed de tijd neemt om te poetsen, vaak poetsen mensen te snel, te weinig of ze poetsen niet goed. Houd je daarom aan de vuistregel om minimaal 2 minuten te poetsen hierin heb je genoeg tijd om alle tanden en kiezen goed schoon te maken.
  • Zorg er tijdens het poetsen voor dat je de tong ook goed meeneemt. Wanneer de tanden gepoetst zijn is het ideale moment om ook de tong eventjes te reinigen zodat ook de overgebleven bacteriën weggehaald worden. Dit kan een slechte adem tegengaan.
  • Gebruik een elektrische tandenborstel. Gebleken is dat wanneer je elektrisch poetst je meer bacteriën kunt verwijderen dan wanneer je handmatig poetst. Door op de juiste manier je tanden te poetsen zorg je ervoor dat er meer tandplak verdwijnt, en de kans op tandvleesontsteking afneemt. Als jij er niet zeker van bent of jij op de juiste manier poets raadpleeg de site van tandartspraktijk van Schiedam voor meer informatie.
  • Zorg ervoor dat je tandpasta gebruikt met fluoride erin. Door tandpasta met fluoride te gebruiken maak je de kiezen en tanden minder kwetsbaar voor zuuraanvallen en bacteriën. Probeer na afloop van het poetsen zo min mogelijk water te gebruiken zodat de fluoride de kans krijgt om aan te hechten.

Gefeliciteerd, u bent zwanger! Tijd om een afspraak te maken bij de verloskundige. Maar in een grote stad als Rotterdam is het misschien niet gemakkelijk om een vroedvrouw te kiezen. Geen zorgen, bij Verloskundigen Rotterdam West krijgt u altijd een deskundige vroedvrouw toegewezen die u tijdens de zwangerschap zal ondersteunen.

Wat doet een vroedvrouw precies?

Een vroedvrouw is specialist in de verloskunde, dus alles wat te maken heeft met zwangerschap, bevalling en het kraambed. Zij houdt tijdens de gehele periode van zwangerschap tot kraambed een vinger aan de pols door te controleren op eventuele klachten, problemen en risico’s. Ontdekt zij dat er iets niet normaal verloopt, bijvoorbeeld bloedarmoede of maagklachten? Dan stuurt ze u door naar de gynaecoloog. Bovendien geeft een vroedvrouw tips, adviezen en informatie over de zwangerschap en bevalling.

De vroedvrouwen bij de Rotterdamse praktijk

Het team van Verloskundigen Rotterdam West bestaat uit veertien vroedvrouwen: vier praktijkhouders en tien waarneemsters. Samen bieden zij al sinds 1989 verloskundige zorg in het centrum en westen van Rotterdam. Deze vroedvrouwen begeleiden, adviseren en onderzoeken u gedurende de zwangerschap, bevalling en kraamtijd. Tijdens de bezoeken aan het spreekuur van Verloskundigen Rotterdam West leert u alle vroedvrouwen kennen, zodat u tijdens de bevalling altijd een bekend gezicht ziet.

Het traject bij Verloskundigen Rotterdam West

Al bij de eerste positieve zwangerschapstest kunt u een afspraak maken bij een van de vroedvrouwen in de praktijk in Rotterdam West. De eerste controle vindt plaats tussen de 7e en 10e week van de zwangerschap. Tijdens dit gesprek verzamelt de vroedvrouw gegevens over u en uw gezondheid, en neemt zij een bloedtest af. Tijdens de zwangerschap bezoekt u gemiddeld 10 tot 15 keer de vroedvrouw. Hoe verder u bent, hoe vaker u naar de praktijk gaat. Bij iedere controle vraagt de vroedvrouw hoe het gaat en controleert zij de bloeddruk en buik. Ook luisteren jullie naar het hartje van de baby, zodat de vroedvrouw uit de snelheid van de hartslag kan afleiden hoe het met de baby gaat.

Bevallen

De vroedvrouw van Verloskundigen Rotterdam West mag gebeld worden als:

  • Bij weeën: een uur lang weeën à 3 minuten (eerste kind) of een uur lang weeën à 5 minuten (tweede kind)
  • Bij gebroken vliezen: helder en ingedaald (in de ochtend bellen), groen bruin en twijfel (direct bellen), niet ingedaald (gaan liggen en direct bellen).
  • Bij ruim bloedverlies
  • Bij ongerustheid of twijfel
  • Tijdens de bevalling helpt zij met het vinden van de juiste houding, geeft aan wanneer u kunt beginnen met persen en controleert de baby zodra hij of zij geboren is.

Lees meer over de praktijk

Ook u kent vast wel iemand die is geëmigreerd naar Spanje. Een buurman misschien, of een goede vriendin. En geef de beste man of vrouw eens ongelijk, want het Spaanse klimaat is heerlijk vertoeven. Misschien overweegt u daarom ook om een huis te kopen in Spanje. Een fantastisch idee, maar laat u niet in de luren leggen door een onbetrouwbare makelaar. CasaLasDunas is een Nederlandstalig makelaarskantoor in Spanje en gespecialiseerd in de aankoop van vakantiewoningen in Spanje.

Wist u dit over een huis kopen in Spanje?

  • In principe heeft men in Spanje geen diploma’s nodig om als makelaar op te treden.
  • Alleen in Catalonië dient een makelaar ingeschreven te staan in het handelsregister, waarvoor een aantal opleidings- of ervaringseisen gelden.
  • In Spanje werken ook Engels- en zelfs Nederlandstalige makelaars.

Kortom, het is verstandig om een Nederlandstalige makelaar in te schakelen als u een huis wilt kopen in Spanje. Niet alleen omdat u dan verzekerd bent van de juiste opleidingen en diploma’s, maar ook omdat er dan geen sprake is van een taalbarrière. U zult niet de enige zijn die te maken krijgt met een Spaans-Nederlandse spraakverwarring…

Belangrijke aandachtspunten

Een huis kopen in Spanje werkt anders dan in Nederland. In Spanje is het bijvoorbeeld lang niet altijd zo dat de verkopers de enige juridische eigenaar van het pand is. Het is dus heel belangrijk dat een makelaar dit voor u onderzoekt, en ook of er nog hypotheken of schulden op het huis of de grond rusten. Daarnaast is het goed om het opleveringsniveau van de woning te controleren: casco of turn key. Zijn er servicekosten of kosten voor een vereniging van eigenaren? Spreek dan goed af wat er voor die bedragen geleverd wordt. Ga ook na of u gebruik kunt maken van bijvoorbeeld schoonmaak- of beveiligingsservices en wat de kosten daarvoor zijn. Tot slot kunt u bij de gemeente informeren naar de toekomstplannen voor de omgeving van het huis dat u wilt kopen in Spanje.

Zo gaat het kopen van een huis in Spanje

Heeft u uw droomhuis in Spanje gevonden en zijn de uitkomsten uit de onderzoeken van de makelaar positief? Dan kan de aankoopprocedure van start gaan. Dit verloopt grotendeels hetzelfde als in Nederland. Voordat er een koopakte wordt getekend is er meestal sprake van een voorlopige koopovereenkomst tussen de koper en de verkoper: een ‘contrato privado’. Dan wordt de akte van eigendom, de ‘escritura’, opgemaakt bij de notaris. Heeft u een eventuele aankoopsom voldaan? Dan krijgt u een kopie van de ‘escritura’. Pas als deze in het kadaster is ingeschreven, bent u officieel de eigenaar van het huis. Gefeliciteerd!

Hulp nodig bij het kopen van een huis in Spanje? Neem contact op met CasaLasDunas. Dit Nederlandstalig makelaarskantoor helpt u bij het vinden en kopen van een woning aan de Costa Blanca, Costa Cálida of de Costa Del Sol.

Heeft u al lang een relatie en vertoont deze nu wat slijtage? Dan is dat een probleem die aanpakt moet worden. Het is belangrijk om te investeren in een goede relatie. Dit betekent dat u tijd en aandacht voor elkaar moet hebben. Wij geven u graag tips om uw relatie weer levendig te maken.

Even een dag alleen

Als u altijd samen bent met uw partner, heeft u na een tijd niks meer om te bespreken. Probeer om een dag los van elkaar dingen te plannen en ga in de avond samen op de bank zitten met een kop koffie om samen elkaars dag door te nemen.

Neem de tijd

Als u uw partner juist erg weinig ziet, is het tijd om elkaar tijd en aandacht te geven. Dat betekent dat u uw mobiel en agenda opzij moet zetten en echt met elkaar in gesprek moet gaan. Probeer te vragen naar zijn of haar mening over bepaalde onderwerpen. Op een gegeven moment komt hier vanzelf een gesprek uit rollen.

Seksueel actief zijn

Mensen met een goede relatie zijn regelmatig seksueel actief. Probeer elkaar weer te vinden tussen de lakens en maak uw relatie weer spannend. Probeer op zoek te gaan naar manieren om weer interesse in elkaar te krijgen. Op deze pagina kunt u hulpmiddelen vinden die ervoor kunnen zorgen dat uw potentie verhoogd wordt. Er zijn veel producten waar u uit kunt kiezen.

Niemand is perfect

Blijf altijd onthouden dat niemand perfect is. Vergelijk nooit uw relatie met de relatie van anderen. Iedereen beschikt over andere kwaliteiten en dat moet u ook accepteren. Ook u bent niet perfect. Als u minder gaat verwachten van uw partner, zult u direct merken dat er ook veel minder ruzies en discussies plaatsvinden. In een goede relatie is het belangrijk om elkaar te accepteren, alleen op deze manier kan een relatie echt slagen.

Wanneer je regelmatig in de sportschool te vinden bent, zal je weten hoe belangrijk voldoende rust is. Het kan heel verleidelijk zijn om kort na een training aan een volgende training te beginnen. Je wilt immers zo snel mogelijk zoveel mogelijk afvallen of een zo groot mogelijke spiermassa opbouwen. Dit is echter zeer onverstandig en brengt de nodige risico’s met zich mee! Als gevolg van het te snel starten aan een volgende training, kunnen je spieren overbelast raken. Je spieren zijn in dit geval nog niet voldoende hersteld, waardoor je lichaam de spieren verder afbreekt. Tijdens een training breek je spieren namelijk eerst een stukje af, om deze vervolgens sterker te maken in de rustfase. Een overbelasting betekent in veel gevallen dat je een lange tijd niet meer mag sporten. Reden genoeg om rustig aan te doen en voldoende rust te nemen in een trainingsperiode!

Rusten door te slapen
Een van de manieren om je lichaam rust te geven is door te slapen. Tijdens je slaap is je lichaam volledig in rust, waardoor dit anders is dan enkel rusten door op de bank te zitten. Terwijl je aan het slapen bent zorgen verschillende stoffen in je lichaam voor het herstel van je spieren. Dit proces kan voor spierpijn zorgen, wat je de volgende dag merkt als je opstaat. Wanneer je niet voldoende slaap zou nemen, zouden je spieren veel langer doen over het herstel. Dit betekent dat je theoretisch gezien pas later aan een volgende training mag beginnen. In de praktijk vergeten veel sporters dit, waardoor ze ongeacht hun slaap al snel weer in de sportschool of in de buitenlucht te vinden zijn om te sporten.

Voor een man geldt dat wordt aangeraden om in ieder geval zeven uur slaap te nemen per nacht. Een vrouw presteert het beste als zij minimaal acht uur slaap heeft gehad. Reden genoeg om op tijd naar bed te gaan!

Andere vormen van herstel
Naast voldoende slaap zijn er verschillende andere middelen die je kunnen helpen bij het herstel van een (zware) training of wedstrijd. Tegenwoordig maken veel sporters gebruik van shakes, die vol zitten met eiwitten en creatine. Deze middelen helpen je spieren bij het herstel, waardoor je sneller aan een training kunt beginnen. Daarbij dragen ze bij aan het opbouwen van extra spiermassa. De shakes kunnen voorafgaand, tijdens of na een training genuttigd worden. Dit is afhankelijk van het type shake wat je tijdens de training gebruikt.

Een van de aanbieders van deze eiwitshakes is Muscle Concepts. Op de website van deze aanbieder vind je veel meer informatie over de verschillende soorten shakes die worden aangeboden. Houd er rekening mee dat je lichaam aan deze shakes zal moeten wennen. Bouw het aantal shakes wat je door de week heen drinkt dus rustig op. Zo voorkom je maag-of darmklachten.

Slaap is goed voor je hersenen
Niet alleen draagt voldoende slaap bij aan het herstel van je spieren. Ook zorg je er met voldoende slaap voor dat je overdag fitter en vitaler bent. Slaap bevordert je concentratievermogen, waardoor je je overdag beter zal kunnen concentreren tijdens de studie of op je werk. Zorg er voor dat je kort voor het slapen geen nieuwe prikkels krijgt van beelden op de televisie of je mobiele telefoon. Door deze prikkels slaap je vaak minder diep, waardoor je alsnog een vermoeid gevoel kan ervaren.

Het kan zomaar zijn dat je in je leven plotseling specialist moet worden in een onderwerp dat tot dan toe een enorme ver-van-je-bed-show was. Op 4 september 2015 zijn Romijn en ik van de ene op de andere seconde begonnen aan de meerjarige opleiding NAH. We waren het niet van plan. Niet dat we te oud zijn om te leren maar we hadden een volmaakt leventje: kersvers getrouwd, succesvol eigen theatergezelschap, een grootschalige verbouwing van ons huis en plannen voor een wilde campervakantie.

NAH, wat staat voor ‘Niet Aangeboren Hersenletsel’ is niet zoiets wat je er in de avonden bij de LOI even bij doet. NAH is een lang en zwaar traject dat je zomaar in de schoot geworpen krijgt. In Romijn zijn geval een herseninfarct. En jaarlijks 400.000 mensen met hem. Hierbij ons verhaal.

4 september. Na de try out van onze nieuwe voorstelling ‘Feest’ voldaan naar huis. Onderweg. In de auto. Romijn, je praat raar. Scheef gezicht. Ik weet hoe laat het is. Tijd voor 112. Ambulance. Wegwezen. Ziekenhuis. EHBO. Mevrouw wat is de geboortedatum van meneer. Bloedverdunners. Formulieren. Felle lampen. F***zooi. Neuro-stroke. Kritieke toestand. Wat een toestand. Wachten. Slappe koffie. Zitten naast het bed. Wachten. Hopen. Bidden wellicht. Onderzoeken. Nachtzusters. Dag dokter, wat is er aan de hand? Terminologieën. Zondagnacht stabiel. Ontslag.

Naar revalidatiecentrum. Intern. Dat wel. Naar huis voor schone onderbroeken. Buiten wordt het vroeger donker. Revalidatietraject. Het woord alleen al. Rechterhelft verlamd. Opnieuw leren zitten. Opnieuw leren staan. Je man aankleden. Klamme douche. Krijg maar eens een sok aan bij een verlamd been. Afasie. Geen taal meer. Niets is meer vanzelfsprekend. Niets spreekt meer vanzelf. Naar huis voor tandenborstel. Revalidatierooster. Loopgroepen. Fysio. Ergo. Logo. Aap noot Mies. Revalidatievoedsel. Gadverdamme. Niet voor mijn fijnproever! Dat nooit. Naar huis om te koken. Eten mee terug nemen. Dag liefje, zie je morgen weer.

Verbetering. Grote stappen. Dat geeft hoop. Kleine stukjes lopen. Meteen stok. Dat wel. Onverwachte complicaties. Spasticiteit in rechterhelft. Gaat nooit meer over. Volgens de therapeuten. Naar huis om te huilen. Thuis de verbouwing leiden en lijden. Afwassen in de badkuip. Koken op de houtkachel. Godzijdank een zachte winter. Dat wel. Voor kerst de nachten samen weer thuis. Op de po-stoel in de huiskamer. Over je nek omdat ‘grote mannen bah’ echt bah is. Samen kerst. Doodmoe onder de kerstboom. Maar thuis. Dat tenminste wel. Hulptroepen. Vrienden. Familie. Onbekenden. Gelukkig wel zeg. Overdag met de Taxi naar het revalidatiecentrum. Sjiek hoor.

Ik blijf thuis. Ik kan geen ziekenhuis meer zien. Zijn woorden komen terug. Mijn overlevingsadrenaline zakt weg. Alweer moe. Ik ben te moe om moe te zijn. Hoop houden. Botox tegen de spasme. Koffie voor de bouwvakkers. Pilletjes tegen de nachtmonsters. Eerste blokje om buiten. Eerste keer weer op de fiets. Een driewieler. Dat dan wel. Lente in zicht. Kozijnen plaatsen. Vloeren storten. De stappen die hij maakt zijn niet meer zo groot als in het begin maar ze zijn er wel. Moed niet verliezen. Voorzichtig naar de toekomst kijken. Voorzichtig huilen om het verleden. Bezig blijven. Nieuwe plannen. Nieuwe doelen. Nieuw leven. Veranderen. We moeten wel. Kost tijd. Alles kost tijd. Maar gelukkig hebben we nog tijd. Wij hebben alle tijd van de wereld. Het is onduidelijk wanneer de examens NAH klaar zijn en of we ooit zullen slagen. Maar we hebben hoop. Maar we hebben elkaar. We hebben het leven. Dat wel…

Nanna Tieman is schrijver en regisseur en heeft samen met haar partner en acteur Romijn Conen een theatergezelschap. Hun verhaal over revalidatie en wederopbouw kunt u volgen op de Facebookpagina Bouwen. Zij vervullen tevens een ambassadeursfunctie bij de Edwin van de Sar Foundation.

Met lichaamsbeweging brengt u niet alleen uw lijf in conditie, maar ook uw brein. Erik Scherder, hoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en hoogleraar bewegings-wetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen, legt uit hoe dat werkt.

Hoe zorgt een actieve levensstijl niet alleen voor een goed lichaam, maar ook voor de verbetering van cognitieve functies?

“De zenuwbanen die een rol spelen bij cognitie, dus bij geheugen, intelligentie, zelfreflectie en empathie, zijn dezelfde als bij het motorische circuit. Ze doen dus allebei een beroep op dezelfde neurale systemen in het brein. Bewegen zorgt voor een betere doorbloeding van het brein en dus worden, naast de conditie, ook het leervermogen en geheugen beter. Daarnaast zorgt de frontale lob voor initiatief en motivatie. Is de lob inactief, wanneer u de hele dag amper iets gedaan hebt, dan heeft u ook weinig zin meer om te sporten.”

Bedoelt u met bewegen topsport of wandelen?

“Bewegen in het algemeen: actief lopen, traplopen, fietsen. En met een beetje inspanning hè. Het hart moet aan het werk, want dat stimuleert de doorbloeding van de hersenen en dus ook de cognitieve functies. Het liefst minimaal een half uur per dag bewegen. Dat kan zijn door op de fiets naar uw werk te gaan, maar ook naar de sportschool. Als u op de loopband in de sportschool rent, bent u lichamelijk actief. Maar als u door het centrum van een stad hardloopt, moet u stoep op, stoep af en voetgangers ontwijken. Dat is een combinatie van lichamelijke en cognitieve inspanning. Van beide systemen vraagt u een extra bijdrage.”

In een college zegt u dat 75 procent van de verpleeghuisbewoners en 90 procent van de bewoners in een verzorgingshuis dat half uurtje bewegen maar twee keer per jaar haalt. Wat voor consequenties heeft dat voor hun brein?

“Ouderen in verpleeghuizen zijn uitermate kwetsbaar. We kunnen niet verlangen dat ze zelf uit hun bed of stoel springen. Maar juist voor hen is het belangrijk om actief te bewegen. Als bewoners fitter worden, zakt hun zorgzwaarte. Een actief beleid voor ouderen is een oplossing, maar helaas investeren weinig zorginstellingen hierin. Het kost geld om kwetsbare ouderen actief te houden, denk aan het organiseren van activiteiten en fysiotherapie. Zorginstellingen krijgen nu eenmaal meer geld en steun als ze iemand in bed laten liggen. Maar als iemand drie maanden lang geen prikkels krijgt, blijft er weinig meer over van de conditie, eetlust, maar ook niet van de stoel waar hij of zij de hele dag op zit. Dit soort passiviteit heeft enorme consequenties voor hun cognitieve functioneren. Daar maak ik me zorgen om.”

Heeft een actieve jeugd invloed op gezond ouder worden?

“Ja, het is bewezen dat er minder dementie voorkomt bij ouderen als ze in hun jeugd fysiek actief zijn geweest. In de eerste 25 tot 30 levensjaren ontwikkelt de prefrontale cortex zich en bouwt u een cognitieve reserve op. Mensen met een lage reserve, die hun hele leven rustig aan hebben gedaan, zijn op latere leeftijd vatbaarder voor ziektes als dementie dan mensen met een hoge reserve, die vaker de weg van de meeste weerstand hebben gekozen.”

Kan de schade nog worden ingehaald als je een lui leven hebt gehad?

“Het is nooit te laat om actief te worden. Juist mensen die jaren inactief zijn geweest kunnen qua brein en gezondheid veel winst halen door te beginnen met bewegen.”

Wat kunnen we naast bewegen nog meer doen om ons brein te stimuleren?

“Ongeacht uw leeftijd moet u zichzelf afvragen: hoeveel doe ik mijn best nog per dag? Niet alleen fysieke inspanning is belangrijk, juist ook cognitieve inspanning is wat de hersenen nodig hebben. We moeten meer nadenken. Want wie weet er nog 06-nummers uit zijn hoofd? En tegenwoordig zet iedereen de navigatie al aan voor een ritje naar Eindhoven. Los een dilemma eens op door erover na te denken, in plaats van direct het antwoord op internet te zoeken. Blijf puzzelen en zoek de uitdaging op. Als u gewend bent aan vijf sterren kruiswoordpuzzels, doe dan niet die van drie sterren. Je wordt ervoor beloond. Blijf ook die irritante buurman of collega koesteren. Die verplicht u namelijk om na te denken: hoe ga ik vandaag met hem om? Een prima training voor uw frontale lob.”