“Naar schatting zijn er zo’n 200.00-300.000 Nederlanders die een ernstige vorm van een reumatische ziekte hebben”, vertelt Professor Dr. R.F. van Vollenhoven, directeur van het Amsterdam reumatologisch en immunologisch centrum ARC en hoofd van de afdeling reumatologie en klinische immunologie van het Amsterdam UMC. We gaan met hem in gesprek over Reuma en Artrose.

Prangende vraag: is artrose een vorm van reuma? Je leest altijd veel verschillende verhalen.

“Reuma is geen officiële medische term. Het woord wordt meestal gebruikt als verzamelnaam voor heel veel verschillende ziekten die in het bewegingsapparaat (botten, gewrichten, spieren en pezen) kunnen voorkomen. Artrose is de meest voorkomende gewrichtsaandoening. Bij deze ziekte wordt het kraakbeen in de gewrichten aangetast. Je kunt dus inderdaad zeggen dat artrose een van de vele ziekten is die onder de noemer ‘reuma’ worden samengevat. Op internet wordt ook wel eens gesproken over ‘de reuma’ als één enkele ziekte. Soms is dat fout of kort door de bocht, maar soms wordt het als afkorting gebruikt van ‘reumatoïde artritis’ (RA). Bij deze auto-immuunziekte ontstaat er een langdurige ontsteking in de gewrichten die kan leiden tot ernstige beschadigingen.

Kunnen wij iets doen om botziekten te voorkomen?

“Juist botziekten, zoals osteoporose kunnen deels voorkomen worden door aandacht voor de levensstijl. Beweging, goede voeding (kalk en Vitamine D) en niet roken zijn positieve factoren. Er wordt momenteel veel onderzoek gedaan naar het identificeren van wie er risico heeft op deze ziekten en hoe dat voorkomen kan worden.”

Wat zijn de meest voorkomende vormen van reuma?

“De meest voorkomende gewrichtsaandoening is artrose. Hoewel het soms gelijkgesteld wordt met gewrichtsslijtage, is er wel meer aan de hand. Het komt met name voor bij ouderen en varieert qua klachten sterk van nauwelijks merkbare tot een ernstige handicap. Er zijn nog geen medicijnen die het proces zelf kunnen stoppen en ernstige artrose is vaak de reden om een kunstheup of-knie te krijgen. Reumatoïde artritis is de op een na meest voorkomende gewrichtsaandoening. Deze wordt veroorzaakt door een auto-immune reactie van het lichaam gericht tegen de gewrichten. Deze ziekte kan voorkomen op alle leeftijden en zeer ernstige consequenties hebben voor de patiënt. Zonder behandeling raakt de patiënt (zwaar) gehandicapt. In de zwaarste gevallen verkort deze ziekte ook de levensduur. Gelukkig zijn de behandelmogelijkheden vandaag de dag zeer goed.”

Klopt het dat er verschillende categorieën van reuma zijn?

“Er bestaan veel soorten van reumatische ziekten en die worden inderdaad vaak in groepen weergegeven. Reumatoïde artritis, spondylartritis en artritis psoriatica zijn auto-immune ontstekingsziekten. Artrose en osteoporose worden gerekend tot de degeneratieve reumatische ziekten, jicht tot de kristal-gerelateerde ziekten en SLE tot de systemische ziekten. De term “weke delen reuma” wordt soms gebruikt voor de groepen ziekten, waartoe de fibromyalgie hoort. Ook dit is een veel voorkomende ziekte, waarbij pijn en vermoeidheid op de voorgrond staan maar er geen afwijkingen worden gevonden bij de gebruikelijke laboratorium- en röntgenonderzoeken.”

Wat zijn typische symptomen van reuma?

“De symptomen van de reumatische ziekten vertonen een enorme verscheidenheid, maar centraal staan meestal de effecten op het bewegingsapparaat: pijn, stijfheid en verminderd vermogen tot beweging of belasting.”

Wanneer zou u iemand aanraden naar de huisarts te gaan?

“Volgens mij begrijpen de meest mensen wel dat een pijntje hier of daar, of wat stijfheid op zijn tijd, bij het leven horen. Bij meer indringende en aanhoudende symptomen is het een goed idee om een huisarts ernaar te laten kijken.”

Hoeveel Nederlanders hebben reuma?

“Alles bij elkaar gerekend gaat het zeker om een paar miljoen Nederlanders, maar gelukkig horen daar ook minder ernstige of lichtere aandoeningen dan de eerder omschreven ziekten bij. Er zijn naar schatting zo’n 200.000 tot 300.000 Nederlanders met een ernstige vorm van reumatische ziekten die ook idealiter door een reumatoloog zouden moeten worden behandeld.”

Hoogleraar Ronald van Vollenhoven