Burn-out: beroepsziekte nummer één

Woorden als ‘burn-outcultuur’ en ‘burn-out epidemie’ zingen met vrolijke vanzelfsprekendheid rond in onze maatschappij. Een burn-out is het gevolg van aanhoudende stress op het werk en langdurige roofbouw op je lichaam, die zich onder meer uit in gevoelens van depressie, vermoeidheid, een leeg gevoel aan het einde van de werkdag, concentratieproblemen en een afname van je productiviteit. Het komt voor onder elke leeftijd en onder elke beroepsgroep, maar mensen met een hang naar perfectionisme, gevoeligigheid voor stress, piekeraars en mensen met weinig zelfvertrouwen hebben een verhoogde kans op een burn-outklachten. Een aantal jaar geleden zijn wetenschappers van het Donders Instituut voor Brein, Cognitie en Gedrag, onderdeel van de Radboud Universiteit in Nijmegen, erin geslaagd om verschillen in hersenactiviteit tussen gezonde mensen en mensen met een burn-out aan te tonen in de hersenen. Daarmee is een burn-out vast te stellen op grond van objectieve gegevens en dat is een doorslag voor de diagnosevaststelling, mede omdat symptomen van een burn-out kunnen lijken op die van depressie en chronische vermoeidheid. Ondanks dat is de burn-out is nog steeds niet erkend door de World Health Organisation als officieel ziektebeeld maar als ‘werkfenomeen.’

Niet zelden is de burn-out genoemd als beroepsziekte nummer een van Nederland. En dat is niet zo gek, want het aantal burn-outklachten onder werknemers neemt nog steeds toe. Volgens de Arbeidsbalans 2018 van TNO is de werkdruk de afgelopen tien jaar behoorlijk gestegen en dat komt omdat werknemers steeds meer taken en verantwoordelijk krijgen, maar daar steeds minder zelf over te zeggen hebben. Het gevolg: een toename van het aantal werknemers met burn-outklachten. “Dit is zorgelijk, omdat deze combinatie samenhangt met werkdruk en het risico op werkstress verhoogt, wat terug te zien is in de stijging van burn-outklachten onder werknemers, van 11% in 2007 naar 16% in 2017,” aldus TNO-onderzoeker Wendela Hooftman.

Volgens eerdere cijfers uit 2014 van CBS en TNO had 14 procent van de werknemers in Nederland in dat jaar burn-outklachten, ofwel: een op de zeven. Die werknemers voelden zich minstens een paar keer per maand leeg aan het eind van een werkdag, emotioneel uitgeput door het werk of moe bij het opstaan als zij werden geconfronteerd met hun werk. De beroepsgroep met de meeste burn-outklachten is het onderwijs, binnen die groep is een op de vijf werknemers bekend met burn-outklachten. Dit komt onder meer door de hoge werklast waar mensen in het onderwijs mee te maken hebben en het hoge niveau van emotionele betrokkenheid. Na het onderwijs volgen de beroepsdomeinen ‘informatie & communicatie’ en ‘financiële dienstverlening.’ Overigens hebben niet alleen werknemers last van een burn-outklachten, ook zelfstandig ondernemers hebben te maken met deze klachten, al is de toename onder deze groep wel kleiner dan bij werknemers.

*De Arbobalans van TNO wordt gemaakt in samenwerking met het CBS, het RIVM en het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, met steun van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het rapport geeft een overzicht van de kwaliteit van arbeid, de werkgerelateerde gezondheid in Nederland en de ontwikkelingen hierin.

 

Boerderij De Zalm

Astrid van Bennekom kreeg twaalf jaar geleden zelf te maken met een burn-out. Na deze periode heeft ze andere keuzes gemaakt in haar leven, die beter pasten bij wie ze is. Astrid is nu werkzaam als ondernemer en psychosociaal therapeut. En ze begeleidt o.a. mensen met een burn-out. Astrid: “In een burn-out gaan mensen vaak aan alles twijfelen. Ook zie ik dat cliënten last hebben van perfectionisme, weinig zelfwaardering hebben en lastig grenzen kunnen stellen”.

En hiermee gaan mensen bij ons ‘aan de slag’. Dit gebeurt op Boerderij de Zalm, een plek om tot rust te komen net buiten Utrecht. Astrid: “Op Boerderij de Zalm krijgen mensen alle tijd om na te gaan; hoe ze hier zijn gekomen en welke stappen ze moeten nemen om er uit te komen. Als psychosociaal therapeut kijk ik naar de kern van de problematiek en daar gaan we aan werken. Dit leidt tot inzichten en oplossingen. Alles is maatwerk. Ik vind het belangrijk dat er ook plezier en humor is in het traject. Het is een heel persoonlijk proces ”

Astrid is van mening dat de zwarte
periode ook tot iets positiefs kan leiden: “Hoe naar een burn-out ook is, het is een ommekeer om opnieuw naar jezelf en je leven te kijken, en dat opnieuw vorm te geven op een manier die beter bij jou past waardoor je gelukkiger wordt.”

Boerderij de Zalm

Pothuizerweg 19

3998 NB Schalkwijk

030 231 44 24 – 06 403 55 210

welkom@boerderijdezalm.nl

www.boerderijdezalm.nl/rebalance/home