Een gehoor dat achteruit sijpelt, opspelende artrose, geheugenverlies; bij het ouder worden komen helaas vaak gezondheidsproblemen kijken. Niet alleen in het echte leven, maar ook in films en series. Wat kunnen we van deze karakters leren?

Voorlezen bij dementie:

The Notebook “Ik herinner me het. Het waren wij.” Die twee korte zinnen in ‘The Notebook’ deden menig bioscoopganger een zucht van verlichting slaken. Jaren na hun onafscheidelijke zomer samen, zien we de geliefden Noah en Allie in een verzorgingstehuis. Zij is dementerend, hij woont vrijwillig bij haar. Allie heeft alles wat ze samen hebben meegemaakt in een schriftje geschreven. Achterin staat: ‘Lees dit aan me voor en ik kom bij je terug.’ Iedere dag leest Noah aan haar voor, in de hoop dat haar geheugen weer even terugkomt. Plots zijn ze daar ineens: die paar minuten dat ze zich alles herinnert.
Voorlezen kan alzheimer niet verhelpen, maar het kan er wel voor zorgen dat bepaalde gevoelens en gedachten naar boven komen. Stichting Voorlezen biedt daarom het project ‘Luisteren in je Leunstoel’: een voorleesproject voor mensen met dementie. Projectleider Ilse van Donkelaar: ‘Je ziet aan de mensen dat je iets raakt in wie ze zijn. Het voorleesritueel helpt je in contact te komen. Het tijd nemen voor het boek, het verhaal, het gesprek helpt de mensen met dementie luikjes te openen in hun hersenen die ze zelf niet meer kunnen openen.’

Hulp van een zorgrobot:
Robot & Frank ‘Ik ben geen butler, Frank. Ik ben een hulpmiddel geprogrammeerd om je mentale en fysieke gezondheid te monitoren en te verbeteren.’ Als Frank vergeetachtig wordt en fysiek steeds minder in staat lijkt om zijn huis op orde te houden, geeft zijn zoon hem een robot om hem te helpen en te verzorgen. Eerst reageert Frank nukkig op de robot die hem keurig om zeven uur wakker maakt, aanspoort om te tuinieren en als ontbijt een halve grapefruit voorschotelt. Toch raakt Frank uiteindelijk gesteld op zijn robot.
De film ‘Robot & Frank’ speelt zich dan wel af in de nabije toekomst, toch is het inzetten van zorgrobots voor ouderen iets dat nu al gebeurt. Bijvoorbeeld in ziekenhuizen en verzorgingstehuizen. Ze worden voor verschillende doelen ingezet. Zo is de zeehondrobot Paro vooral heel knuffelbaar en werkt hij kalmerend door geluidjes te maken. Zora doet activiteiten en oefeningen met ouderen. Pepper is vooral een gezelschapsrobot om een praatje mee te maken. En Tessa is een sociale robot die zorgt voor structuur in de dag.

Het gehoorapparaat van Carl Fredricksen:
UP In de animatiefilm ‘UP’ zien we de zeventiger Carl Fredricksen stram uit zijn bed stappen en zich krakend uitrekken. Ooit was hij ballonverkoper en gelukkig getrouwd. Nu is hij weduwnaar en vooral mopperkont. Tot hij besluit om duizenden ballonnen aan zijn huis te binden en weg te vliegen. Het brengt hem nieuwe avonturen, maar ook een onverwachte reisgenoot: de achtjarige scout Russell, die hij pas hoog in de lucht op zijn veranda ontdekt. Wanneer het geklets van de jongen hem teveel wordt, draait Carl het volume van zijn gehoorapparaat zachter. In een artikel van Mijn Gezondheidsgids legt audiologisch deskundige René van der Wilk het belang uit van het gebruiken van een hoortoestel: ‘De delen van je hersenen die je geen geluid aanbiedt, zullen het na verloop van tijd moeilijk vinden om geluiden te kunnen onderscheiden. Ook helpt communiceren en het horen van geluiden je hersenen fit te houden. Wie slecht hoort, kan bovendien in een sociaal isolement raken en depressieve klachten krijgen.’ Genoeg reden om tijdig een hoortoestel aan te schaffen. Goed nieuws: de technologische mogelijkheden zijn sterk verbeterd. Er zijn zelfs ‘in-het-oor-hoortoestellen’ zo klein als een bruine boon.

Sociale club:
Het geheime dagboek van Hendrik Groen Aan het begin van een van de afleveringen van de serie ‘Het geheime dagboek van Hendrik Groen’ (naar het gelijknamige boek) zien we hoofdpersoon Hendrik hulpeloos op de vloer van zijn douche liggen: ‘Gek dat je toch niet zo gauw om hulp roept: een mix van trots en gene verhindert dat.’ Waar hij in begin van de serie somber achter de geraniums zit, gaat hij steeds meer delen met zijn medebewoners in het bejaardentehuis waar hij woont. Alle bewoners kampen met ouderdomsproblemen. Grietje wordt vergeetachtig, Evert heeft diabetes en Hendrik verliest soms zijn evenwicht en hij druppelt nogal. Samen richten de bewoners de club ‘Omanido’ op: Oud, maar nog niet dood. Ze maken uitstapjes samen, maar helpen elkaar ook bij hun problemen. Een sociaal vangnet is onmisbaar en het grootste wapen tegen eenzaamheid; een groot probleem onder ouderen. Volgens het Nationaal Ouderenfonds verhoogt eenzaamheid de bloeddruk, het stressniveau en de kans op een depressie. Daarom hebben zij verschillende projecten in het leven geroepen, zoals een brei- en wandelvoetbalclub. Een Nijmeegs ziekenhuis leert zelfs ouderen gamen tegen eenzaamheid.

Zingen en dansen:

Young @ heart In de muziekdocumentaire ‘Young @ Heart’ zien we de repetities van het bejaardenkoor Young @ Heart uit Massachusetts. Het koor, waarvan de gemiddelde leeftijd 81 jaar is, treedt wereldwijd op met hun repertoire van rock, punk en r&b. Alle leden kampen met gezondheidsproblemen. Van artrose tot geheugenverlies. Desondanks zingen en dansen ze er op los. Dit zingen en dansen zorgt voor een gevoel van saamhorigheid. Hoogleraar klinische psychologie Erik Scherder legt op de website van Stichting De Tijdmachine uit wat muziek voor ons brein kan doen. Zo zitten muziekherinneringen van vroeger weggestopt in een gebied in het brein dat het langst intact blijft. Wordt er muziek gespeeld uit je jeugd, dan krijg je weer dat geweldige gevoel van toen. Daarom organiseert Stichting De Tijdmachine onder de noemer ‘Gouwe Ouwe’ middagen in verzorgingstehuizen en buurtcentra. De huisband speelt live grote hits; van Elvis Presley tot Wim Sonneveld.

Mindfulness:

De honderdjarige man die uit het raam klom en verdween Hoofdpersoon Allan in ‘De honderd jarige man die uit het raam klom en verdween’ houdt zich zijn leven lang aan het motto dat zijn moeder met hem deelde op zijn sterfbed: ‘Het is wat het is en het wordt wat het wordt’. Kortom: niet teveel nadenken en in het moment leven. Iets waar menig mens een cursus mediteren voor doet, maar Allan is al mindful van zichzelf. Zijn houding loodst hem moeiteloos door de grootste avonturen; van oorlogen tot gewapende achtervolgingen. Terwijl zijn gezelschap met het zweet op de rug een lijk wegwerkt, gaat Allan even lekker in het meer zwemmen. In een artikel van Trouw over stressbeleving van ouderen, zegt hoogleraar Hoogendijk: ‘Zowel door stress als door ouderdom komen bepaalde afweercellen vrij in de hersenen, meer dan nodig. Zij verstoren de boel, zorgen voor een lichte ontstekingsreactie. En dan raak je mogelijk het overzicht wat sneller kwijt in het dagelijks leven.’ Voorkom dus stress; leef in het moment.

TROMBOSE: een klein propje met grote gevolgen Bij trombose blokkeert een bloedstolsel een bloedvat, wat de bloedsomloop kan verstoren of zelfs verstoppen. Dit kan voor ernstige schade in het lichaam zorgen. Ieder uur krijgen 11 mensen trombose.  Bijvoorbeeld in een been, de onderbuik of in de longen. Van hen kampt 20 tot 50% met blijvende restverschijnselen in de vorm van een posttrombotisch syndroom. Ook veel hart- en herseninfarcten worden veroorzaakt door trombose. Dit treft ruim 200 mensen per dag, 40 hiervan overlijden. De Trombosestichting zet zich in voor een wereld zonder tromboseleed en financiert wetenschappelijk onderzoek om trombose in de toekomst te voorkomen, beter te behandelen en de gevolgen ervan te beperken. De steun van het Nederlandse publiek is daarbij onmisbaar! De Trombosestichting krijgt geen subsidie van de overheid en is daarom afhankelijk van de giften van particulieren en bedrijven. Een gift aan de Trombosestichting maakt dan ook echt het verschil. Een verschil in de kwaliteit van leven van trombosepatiënten. Meer informatie op www.trombosestichting.nl