Claudia Disselhorst: ‘Wie een chronische aandoening heeft, krijgt vaak te maken met een hoop geestelijke en lichamelijke veranderingen’

Een groot deel van de ouderen in Nederland kampt met een chronische ziekte. Wat doe je als je hiermee te maken krijgt? “Zet negatieve gedachten om in positieve en vind de kracht in jezelf terug.”

Het aantal ouderen neemt de komende jaren snel toe, blijkt uit de CBS Bevolkingsprognose. Zo telt Nederland nu ongeveer 2,9 miljoen 65-plussers en zullen dat er in 2041 zo’n 4,7 miljoen zijn. Deze vergrijzing gaat gepaard met een stijging van het aantal zieke ouderen. Dat deze trend de Nederlandse zorgaanbieders bezighoudt, is niet zo gek: maar liefst zeventig procent van de 65-plussers heeft een chronische ziekte (zoals diabetes), een hartkwaal of lijdt aan dementie.

Voldoende veerkracht

En zo’n ziekte is niet bepaald een pretje, zegt Claudia Disselhorst, gezondheidszorgpsycholoog en cognitief gedragstherapeut. “Wie een chronische aandoening heeft, krijgt vaak te maken met een hoop geestelijke en lichamelijke veranderingen. Daardoor wijzigt zijn of haar leven drastisch en natuurlijk ook dat van de naasten. Er is verdriet en rouw om wat allemaal niet meer kan. Dingen die voorheen vanzelfsprekend waren, zoals vertrouwen hebben in eigen lichaam en geest, zijn dat niet meer.” Ook bezigheden die het leven betekenis gaven zijn in sommige gevallen volgens Disselhorst onmogelijk of moeten op een andere manier worden uitgevoerd. “Afhankelijk worden van anderen en om hulp moeten vragen kan bovendien nieuw en lastig zijn. Toch hebben veel ouderen voldoende veerkracht om met dit soort veranderingen om te gaan. Zij hebben namelijk vaak al eerder in hun leven leren omgaan met tegenslagen.” Helaas zijn er ook mensen die last krijgen van somberheid of angst en die ziet Disselhorst geregeld in haar praktijk. Met cognitieve gedragstherapie probeert zij haar patiënten weer op weg te helpen. “Tijdens gesprekken laat ik zien dat je niet-helpende gedachten, zoals ‘ik word nooit meer gelukkig’ of ‘door mijn vergeetachtigheid ben ik waardeloos’, kunt omzetten in positieve gedachten. Hierdoor vinden veel zieke ouderen de kracht terug, gaan zij zich beter voelen en kunnen zonder hulp weer verder.”

Daarnaast adviseert de psycholoog ouderen met een ernstige ziekte, hoe lastig soms ook, actief te blijven en bezigheden te zoeken die voldoening geven. “Tenslotte zijn structuur in het leven, denk aan eten en slapen op vaste tijden, en voldoende licht en beweging goed voor de stemming. En een goede stemming is toch iets wat uiteindelijk iedereen wil?”