Veel mensen leggen hun laatste wil vast in een testament. Waar dient zo’n akte voor? En wat staat erin? Vier antwoorden op veelgestelde vragen.

Waar is een testament voor bedoeld?

Kort gezegd kan iedereen vanaf zijn zestiende jaar aangeven wat er bij overlijden moet gebeuren met zijn of haar nalatenschap, die uit bezittingen en schulden kan bestaan. Zo kan iemand erfgenamen aanwijzen of juist uitsluiten. Kinderen hebben echter specifieke rechten en houden recht op hun ‘legitieme portie’: de helft van het wettelijke erfdeel. Daarnaast kan iemand ervoor kiezen om een deel van de nalatenschap te schenken aan een goed doel. Ook kan er met een testament geregeld worden wie er voor de kinderen zorgt als beide ouders overlijden. Het is verplicht een testament te laten opmaken door een notaris, die het originele document bewaart.

Moeten erfgenamen de nalatenschap altijd accepteren?

Nee, erfgenamen kunnen de erfenis ook verwerpen of beneficiair aanvaarden. In dit laatste geval accepteert iemand de erfenis alleen als er sprake is van een positief saldo. Op die manier is de erfgenaam met zijn eigen vermogen niet aansprakelijk voor eventuele schulden. Pas als alle schulden zijn voldaan, hebben erfgenamen recht op de nalatenschap die overblijft.

Wat is de gemiddelde nalatenschap in Nederland?

Uit cijfers van het CBS blijkt dat er jaarlijks voor ruim twaalf miljard euro wordt nagelaten. De gemiddelde erfenis is 110.000 euro en zo’n 4 procent van de overledenen laat meer dan een half miljoen euro na.

Wat als een overledene geen testament heeft?

In dat geval bepaalt de wet volgens de regels van het versterferfrecht wie de erfgenamen zijn en wie recht heeft op welk deel. Er bestaan vier erfgroepen:

  • Partner, kinderen en/of hun afstammelingen
  • Ouders, broers en zussen en hun afstammelingen
  • Grootouders met hun (klein)kinderen, ooms, tantes, neven en nichten
  • Overgrootouders met hun afstammelingen

Maar als iemand ongehuwd is en zonder geregistreerd partnerschap samenwoont, is de partner geen erfgenaam.